Câu hỏi

Hành vi chủ thể kinh tế nào dưới đây không đúng khi tham gia vào thị trường?

A. Doanh nghiệp bán lẻ X tăng giá các mặt hàng khi chi phí vận chuyển tăng cao.

B. Giá rau ở chợ M tăng đột biến do rau khan hiếm, nhập về ít.

C. Công ti H giảm giá mua thanh long do đối tác ngừng hợp đồng thu mua.

D. Trạm xăng dầu B đóng cửa không bán vì giá xăng tăng lên vào ngày mai.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: D

Giải thích:

Trong nền kinh tế thị trường, mọi chủ thể kinh tế (người sản xuất, người bán, người mua, trung gian phân phối, v.v.) đều có quyền tham gia tự do vào hoạt động mua bán hàng hóa và dịch vụ. Tuy nhiên, việc tham gia thị trường phải tuân theo quy luật cung – cầu, giá cả và pháp luật của Nhà nước. Mỗi chủ thể đều có quyền và trách nhiệm để đảm bảo thị trường hoạt động công bằng, minh bạch và ổn định.

Trong các tình huống được nêu:

Phương án A: Doanh nghiệp bán lẻ X tăng giá các mặt hàng khi chi phí vận chuyển tăng cao.
→ Đây là hành vi phù hợp với quy luật giá trị và quy luật cung – cầu. Khi chi phí đầu vào tăng, giá bán tăng là điều bình thường để đảm bảo doanh nghiệp không bị lỗ.
Phương án B: Giá rau ở chợ M tăng đột biến do rau khan hiếm, nhập về ít.
→ Giá rau tăng do nguồn cung giảm là phản ứng tự nhiên của thị trường. Đây là minh chứng rõ ràng cho tác động của quy luật cung – cầu, không sai.
Phương án C: Công ti H giảm giá mua thanh long do đối tác ngừng hợp đồng thu mua.
→ Khi nhu cầu tiêu thụ giảm, giá mua cũng giảm. Đây cũng là hành vi phù hợp với biến động của thị trường.
Phương án D: Trạm xăng dầu B đóng cửa không bán vì giá xăng tăng lên vào ngày mai.
→ Đây là hành vi sai trái và vi phạm quy định khi tham gia thị trường. Việc cố tình găm hàng, chờ giá lên để bán được lợi hơn là lợi dụng biến động giá để trục lợi, gây thiếu hụt giả tạo, ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và sự ổn định của thị trường.
Hành vi này vi phạm Luật Cạnh tranh, Luật Giá và quy định kinh doanh xăng dầu của Nhà nước, vì trạm xăng dầu là đơn vị phải bảo đảm cung ứng liên tục cho người dân.
Như vậy, trong ba phương án đầu, các chủ thể phản ứng đúng quy luật thị trường, còn ở phương án D, chủ thể cố tình thao túng thị trường để trục lợi, đi ngược lại nguyên tắc kinh doanh lành mạnh và vi phạm pháp luật.

Kết luận:

Thị trường chỉ vận hành hiệu quả khi các chủ thể tham gia tuân thủ quy luật cung – cầu và quy định của Nhà nước.
Việc đóng cửa găm hàng chờ tăng giá là hành vi sai trái, gây rối loạn thị trường.