Câu hỏi

Một trong những vai trò của ngân sách nhà nước đó là

A.  công cụ để Nhà nước điều tiết thị trường.

B.   tạo lập quỹ phòng chống thiên tai

C.   tạo lập quỹ dự trữ quốc gia .

D.   công cụ để đẩy mạnh xuất khẩu.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: A

Giải thích:

Trong nền kinh tế, ngân sách nhà nước là một bộ phận cực kỳ quan trọng của tài chính quốc gia, bao gồm toàn bộ các khoản thu và chi của Nhà nước trong một năm tài chính, được Quốc hội hoặc Hội đồng nhân dân quyết định. Ngân sách nhà nước không chỉ bảo đảm cho bộ máy nhà nước hoạt động mà còn là công cụ vĩ mô để Nhà nước điều tiết thị trường, ổn định và phát triển kinh tế. Vì vậy, trong bốn phương án được đưa ra, đáp án đúng là A: Công cụ để Nhà nước điều tiết thị trường.

Cụ thể, thị trường vốn có cơ chế tự điều tiết thông qua quan hệ cung – cầu, giá cả và cạnh tranh. Tuy nhiên, thị trường không phải lúc nào cũng hoạt động hoàn hảo. Có những lúc xảy ra các hiện tượng tiêu cực như lạm phát, thất nghiệp, chênh lệch giàu nghèo, hay khủng hoảng kinh tế. Khi đó, Nhà nước phải can thiệp thông qua ngân sách nhà nước để điều tiết, điều hòa hoạt động của thị trường, giúp nền kinh tế vận hành ổn định hơn.

Ví dụ, khi giá cả hàng hóa tăng cao gây ra lạm phát, Nhà nước có thể giảm chi tiêu công hoặc tăng thuế để làm giảm lượng tiền lưu thông, từ đó kiềm chế giá cả. Ngược lại, khi nền kinh tế suy thoái, Nhà nước có thể tăng chi tiêu đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng, hỗ trợ doanh nghiệp, hoặc giảm thuế để kích thích sản xuất, tạo việc làm. Những biện pháp này đều được thực hiện thông qua ngân sách nhà nước, cho thấy rõ vai trò điều tiết thị trường của nó.

Bên cạnh đó, Nhà nước còn sử dụng ngân sách để điều tiết thu nhập giữa các tầng lớp dân cư. Thông qua chính sách thuế và chi ngân sách, Nhà nước thu nhiều hơn từ người có thu nhập cao, doanh nghiệp lớn, sau đó tái phân phối cho người có thu nhập thấp bằng trợ cấp, quỹ phúc lợi xã hội, giáo dục, y tế công cộng, giúp đảm bảo công bằng xã hội.

Các phương án còn lại như “tạo lập quỹ phòng chống thiên tai”, “tạo lập quỹ dự trữ quốc gia” hay “đẩy mạnh xuất khẩu” đều có liên quan đến hoạt động chi tiêu của Nhà nước, nhưng chỉ là những nội dung cụ thể, không thể hiện đầy đủ vai trò tổng quát của ngân sách. Trong khi đó, việc điều tiết thị trường là chức năng bao trùm, thể hiện bản chất của ngân sách nhà nước trong nền kinh tế.

Kết luận: Ngân sách nhà nước không chỉ là bản dự toán thu – chi, mà còn là công cụ quan trọng giúp Nhà nước quản lý, kiểm soát, và điều tiết nền kinh tế thị trường, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bền vững. Vì vậy, đáp án đúng là A.