Câu hỏi

Anh M trồng lúa bán nhưng thua lỗ vì anh bị thương lái ép giá. Anh M bàn với vợ là vụ mùa tới anh sẽ chỉ trồng một ít lúa và sẽ trồng nhiều dưa hấu để đáp ứng thị trường Tết và ngày lễ. Quyết định của anh M đã vận dụng tốt chức năng nào dưới đây của thị trường?

A. Giá cả tăng thì giảm tiêu dùng.

B. Kích thích hoặc hạn chế sản xuất.

C. Giá cả giảm thì tăng tiêu dùng.

D. Thực hiện giá trị và giá trị sử dụng.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: B

Giải thích:

Trong tình huống này, anh M là người nông dân trồng lúa để bán, nhưng bị thua lỗ do thương lái ép giá. Điều đó có nghĩa là giá lúa trên thị trường đang thấp, người sản xuất không thu được lợi nhuận, thậm chí còn bị lỗ vốn. Trước tình hình đó, anh M quyết định giảm diện tích trồng lúa và chuyển sang trồng dưa hấu – một loại nông sản có nhu cầu cao vào dịp Tết và lễ, giá bán ổn định hơn, dễ đem lại lợi nhuận.

Hành động của anh M thể hiện rõ việc vận dụng tốt chức năng “kích thích hoặc hạn chế sản xuất” của thị trường.

Cụ thể:

• Thị trường có chức năng kích thích hoặc hạn chế sản xuất, nghĩa là giá cả hàng hóa trên thị trường sẽ tác động đến quyết định của người sản xuất.
  • Khi giá hàng hóa tăng, lợi nhuận cao, thị trường kích thích người sản xuất mở rộng quy mô sản xuất mặt hàng đó.
  • Ngược lại, khi giá hàng hóa giảm, lợi nhuận thấp, thị trường sẽ hạn chế sản xuất mặt hàng đó, buộc người sản xuất phải chuyển hướng sang sản phẩm khác có lợi hơn.
• Trong trường hợp của anh M:
  • Giá lúa thấp, bị thương lái ép giá ⇒ sản xuất lúa không còn hiệu quả.
  • Anh M quyết định giảm diện tích trồng lúa (nghĩa là hạn chế sản xuất) và tăng diện tích trồng dưa hấu – loại nông sản có giá cao, nhu cầu tăng vào dịp lễ Tết, hứa hẹn mang lại lợi nhuận cao hơn.
    → Đây chính là biểu hiện sinh động của việc thị trường tác động đến người sản xuất thông qua tín hiệu giá cả: giá thấp thì hạn chế, giá cao thì kích thích.
• Quyết định của anh M cho thấy anh đã biết lắng nghe tín hiệu của thị trường, điều chỉnh cơ cấu sản xuất phù hợp với nhu cầu tiêu dùng thực tế. Hành động này giúp sử dụng hiệu quả nguồn lực, tránh thua lỗ, đồng thời nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống.

Kết luận:
→ Anh M đã vận dụng đúng chức năng “kích thích hoặc hạn chế sản xuất” của thị trường.
Nhờ quan sát biến động giá cả và nhu cầu tiêu dùng, anh biết loại bỏ sản phẩm kém hiệu quả (lúa) và đầu tư vào sản phẩm có khả năng sinh lợi cao hơn (dưa hấu). Đây là một quyết định kinh tế thông minh, phản ánh khả năng thích ứng linh hoạt của người sản xuất trong nền kinh tế thị trường, nơi mà giá cả luôn là tín hiệu quan trọng định hướng hoạt động sản xuất, kinh doanh.