Câu hỏi

Trong nền kinh tế hàng hóa, nội dung nào dưới đây không thể hiện mặt tích cực của cơ chế thị trường?

A. Hạ giá thành sản phẩm.

B. Sử dụng những thủ đoạn phi pháp.

C. Đổi mới công nghệ sản xuất.

D. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: B

Giải thích:

Trong nền kinh tế hàng hóa vận hành theo cơ chế thị trường, các hoạt động sản xuất, kinh doanh và trao đổi hàng hóa diễn ra theo quy luật cung – cầu, giá cả và cạnh tranh. Cơ chế thị trường có nhiều mặt tích cực, nhưng bên cạnh đó cũng tồn tại những hạn chế nếu con người vận dụng sai hoặc thiếu đạo đức.

• Mặt tích cực của cơ chế thị trường:
  • Thúc đẩy sản xuất phát triển: Do cạnh tranh gay gắt, các doanh nghiệp phải không ngừng nâng cao chất lượng hàng hóa, mở rộng quy mô, tìm cách giảm chi phí để tăng lợi nhuận.
  • Hạ giá thành sản phẩm: Cạnh tranh khiến các doanh nghiệp phải cải tiến kỹ thuật, quản lý hiệu quả hơn để giảm giá thành, qua đó giúp người tiêu dùng được hưởng lợi.
  • Đổi mới công nghệ sản xuất: Để tồn tại và phát triển, doanh nghiệp buộc phải ứng dụng tiến bộ khoa học – kỹ thuật, đổi mới dây chuyền, nâng cao năng suất lao động.
  • Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế: Khi nhiều doanh nghiệp mở rộng sản xuất, lưu thông hàng hóa sôi động hơn, nền kinh tế phát triển nhanh và ổn định hơn.

→ Các nội dung trên (A, C, D) đều thể hiện mặt tích cực của cơ chế thị trường, vì chúng giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng năng suất lao động, cải thiện đời sống nhân dân và thúc đẩy xã hội tiến bộ.

• Tuy nhiên, cơ chế thị trường cũng có mặt tiêu cực nếu bị lợi dụng.
  Một số người vì lợi nhuận trước mắt mà bất chấp pháp luật, đạo đức kinh doanh, dùng những thủ đoạn phi pháp như:
  • Sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng.
  • Gian lận thương mại, trốn thuế, đầu cơ, tăng giá bất hợp lý.
  • Lừa dối người tiêu dùng, gây ô nhiễm môi trường, bóc lột người lao động.

Những hành vi đó tuy có thể đem lại lợi ích ngắn hạn cho cá nhân, nhưng lại gây hại cho xã hội, làm mất lòng tin của người tiêu dùng, phá vỡ cạnh tranh lành mạnh, thậm chí làm tổn hại đến uy tín quốc gia. Do vậy, đó không phải là mặt tích cực của cơ chế thị trường, mà là mặt tiêu cực cần bị lên án và ngăn chặn.

• Bài học cho người học sinh:
  Trong điều kiện kinh tế thị trường, chúng ta cần phát huy mặt tích cực, đồng thời hạn chế và khắc phục mặt tiêu cực. Mỗi người khi tham gia hoạt động kinh tế cần tuân thủ pháp luật, giữ đạo đức kinh doanh, làm giàu chính đáng và bền vững.

Kết luận:
→ Trong các đáp án, “sử dụng những thủ đoạn phi pháp” (đáp án B) không thể hiện mặt tích cực của cơ chế thị trường, vì đó là hành vi trái đạo đức và vi phạm pháp luật, gây tổn hại cho người tiêu dùng, doanh nghiệp khác và xã hội.
Ngược lại, các nội dung như hạ giá thành sản phẩm, đổi mới công nghệ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đều là biểu hiện tích cực của cơ chế thị trường, góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của nền kinh tế quốc gia.