Câu hỏi

Nội dung nào dưới đây không phải là chức năng của giá cả?

A. Cung cấp thông tin để các chủ thể kinh tế điều chỉnh.

B. Giá cả điều tiết quỵ mô sản xuất của các doanh nghiệp.

C. Giá cả điều tiết hành vi của người tiêu dùng.

D. Giá cả thúc đẩy sự bất bình đẳng xã hội.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: D

Giải thích:

Trong nền kinh tế thị trường, giá cả là biểu hiện bằng tiền của giá trị hàng hóa, đồng thời là một công cụ quan trọng để điều tiết hoạt động kinh tế. Giá cả có nhiều chức năng cơ bản, trong đó nổi bật là ba chức năng chính: chức năng thông tin, chức năng điều tiết sản xuất – tiêu dùng, và chức năng phân phối thu nhập. Tuy nhiên, “giá cả thúc đẩy sự bất bình đẳng xã hội” không phải là chức năng của giá cả, mà chỉ là một hệ quả tiêu cực có thể xảy ra khi thị trường vận hành thiếu kiểm soát.

Trước hết, ta cần hiểu rõ ba chức năng cơ bản của giá cả:

• Thứ nhất, giá cả có chức năng thông tin. Giá cả cung cấp tín hiệu cho người sản xuất và người tiêu dùng biết tình hình cung – cầu trên thị trường. Khi giá tăng, người sản xuất hiểu rằng hàng hóa đang khan hiếm và có lợi nhuận cao, từ đó mở rộng sản xuất. Khi giá giảm, họ biết rằng hàng hóa đang dư thừa và cần thu hẹp quy mô sản xuất. Người tiêu dùng cũng dựa vào giá cả để lựa chọn mua sắm phù hợp với thu nhập của mình.
• Thứ hai, giá cả điều tiết sản xuất. Khi giá của một mặt hàng tăng, doanh nghiệp thấy có lợi nhuận sẽ đầu tư nhiều hơn vào sản xuất mặt hàng đó, làm tăng cung. Ngược lại, nếu giá giảm, họ sẽ chuyển hướng sản xuất sang mặt hàng khác có lợi nhuận cao hơn. Nhờ vậy, giá cả giúp nền kinh tế tự điều chỉnh cân bằng cung – cầu mà không cần mệnh lệnh hành chính.
• Thứ ba, giá cả điều tiết tiêu dùng. Khi giá hàng hóa tăng, người tiêu dùng có xu hướng giảm tiêu dùng hoặc tìm sản phẩm thay thế; khi giá giảm, họ mua nhiều hơn. Điều này giúp thị trường tự điều chỉnh sao cho lượng hàng hóa được phân phối hợp lý giữa các nhóm người tiêu dùng.

Trong khi đó, phương án D – “Giá cả thúc đẩy sự bất bình đẳng xã hội” lại không phản ánh chức năng tự nhiên của giá cả. Giá cả không được sinh ra để làm tăng hay giảm bất bình đẳng, mà chỉ là công cụ phản ánh và điều tiết các quan hệ kinh tế. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nếu nhà nước không can thiệp kịp thời, giá cả có thể biến động mạnh, khiến người giàu có khả năng mua hàng hóa tốt hơn, còn người nghèo gặp khó khăn, từ đó làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo. Đây là hệ quả tiêu cực của thị trường, chứ không phải chức năng vốn có của giá cả.

Tóm lại, giá cả có vai trò tích cực trong việc cung cấp thông tin, điều tiết sản xuất và tiêu dùng, góp phần làm cho nền kinh tế vận hành nhịp nhàng và hiệu quả. Việc “giá cả thúc đẩy sự bất bình đẳng xã hội” không phải là một chức năng mà chỉ là một mặt trái của cơ chế thị trường nếu thiếu sự quản lý đúng đắn. Vì vậy, đáp án đúng là D.