Câu hỏi

Đâu không phải là chức năng của giá cả thị trường?

A. Công cụ để Nhà nước thực hiện quản lí Nhà nước

B. Chức năng lưu thông hàng hoá

C. Chức năng phán bổ các nguồn lực

D. Chức năng thông tin

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: B

Giải thích:

Trong nền kinh tế thị trường, giá cả thị trường là mức giá thực tế của hàng hóa, dịch vụ được hình thành do sự thỏa thuận giữa người mua và người bán trên cơ sở quan hệ cung – cầu. Giá cả không chỉ đơn thuần là con số thể hiện bằng tiền, mà còn giữ nhiều vai trò quan trọng, gọi là chức năng của giá cả thị trường.

Các chức năng cơ bản của giá cả thị trường bao gồm:

• Thứ nhất, chức năng thông tin:
  Giá cả cung cấp tín hiệu cho người sản xuất và người tiêu dùng về tình hình cung – cầu trên thị trường. Khi giá tăng, người sản xuất biết rằng hàng hóa đang khan hiếm, có thể mở rộng sản xuất; khi giá giảm, họ hiểu rằng cung đang vượt cầu, nên giảm quy mô sản xuất. Như vậy, giá cả giúp điều chỉnh hành vi kinh tế của các chủ thể.
• Thứ hai, chức năng phân bổ nguồn lực:
  Giá cả giúp phân bổ các nguồn lực xã hội (vốn, lao động, đất đai, nguyên liệu…) vào những lĩnh vực có lợi nhuận cao. Nói cách khác, nơi nào hàng hóa có giá cao (nghĩa là có nhu cầu lớn) thì nguồn lực sẽ tự động chảy về đó. Đây là cơ chế tự điều tiết rất hiệu quả của thị trường.
• Thứ ba, chức năng công cụ quản lý:
  Giá cả là căn cứ để Nhà nước quản lý và điều tiết nền kinh tế. Thông qua chính sách giá (như thuế, trợ giá, bình ổn giá), Nhà nước có thể định hướng sản xuất, bảo vệ người tiêu dùng, và đảm bảo sự công bằng xã hội.

Như vậy, trong ba chức năng trên, ta không thấy có “chức năng lưu thông hàng hóa”.

Lưu thông hàng hóa là quá trình hàng hóa được đưa từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng, bao gồm các hoạt động như vận chuyển, buôn bán, trao đổi. Việc hàng hóa được lưu thông hay không không phải là chức năng của giá cả, mà là một khâu trong quá trình sản xuất và phân phối hàng hóa. Giá cả chỉ phản ánh giá trị và điều tiết lưu thông, chứ không trực tiếp thực hiện việc lưu thông hàng hóa.

Phân tích các phương án khác:

• A. Công cụ để Nhà nước thực hiện quản lí Nhà nước:
  → Đúng. Nhà nước sử dụng giá cả để điều tiết kinh tế, kiểm soát lạm phát, bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp.
• C. Chức năng phân bổ các nguồn lực:
  → Đúng. Giá cả là tín hiệu định hướng đầu tư, giúp nguồn lực xã hội chảy đến nơi có hiệu quả cao nhất.
• D. Chức năng thông tin:
  → Đúng. Giá cả truyền tải thông tin về cung – cầu, giúp người sản xuất và người tiêu dùng ra quyết định hợp lý.

Chỉ có phương án B – chức năng lưu thông hàng hóa là không thuộc chức năng của giá cả thị trường.

Ví dụ thực tế:
Khi giá cà phê trên thị trường thế giới tăng, nông dân Việt Nam mở rộng diện tích trồng cà phê, doanh nghiệp đầu tư thêm nhà máy chế biến. Giá cả ở đây phát huy chức năng thông tin và phân bổ nguồn lực, chứ không trực tiếp vận chuyển hay lưu thông hàng hóa.

Kết luận:
Giá cả thị trường có nhiều chức năng kinh tế quan trọng, nhưng không có “chức năng lưu thông hàng hóa”, vì lưu thông là quá trình vận động vật chất của hàng hóa, còn giá cả chỉ là công cụ phản ánh và điều tiết quá trình đó.
→ Vì vậy, đáp án đúng là B. Chức năng lưu thông hàng hóa.