Câu hỏi

Bao gồm hệ thống các quan hệ kinh tế, cùng với đó là cơ chế tự điều chỉnh thông qua các quy luật kinh tế cơ bản là nội dung của khái niệm nào dưới đây?

A. cơ chế tự điều tiết.

B. cơ chế tự cân bằng.

C. cơ chế thị trường.

D. cơ chế rủi ro.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: C

Giải thích:

Trong nền kinh tế hàng hóa, mọi hoạt động sản xuất, trao đổi, phân phối và tiêu dùng đều diễn ra thông qua các mối quan hệ kinh tế giữa những người sản xuất và người tiêu dùng. Các quan hệ này không hoạt động một cách ngẫu nhiên mà tuân theo những quy luật kinh tế khách quan, như quy luật giá trị, quy luật cung – cầu và quy luật cạnh tranh. Khi hệ thống các quan hệ đó tự điều chỉnh và vận hành nhịp nhàng thông qua các quy luật kinh tế cơ bản, ta gọi đó là cơ chế thị trường.

Cơ chế thị trường là hệ thống các quan hệ kinh tế giữa người sản xuất, người tiêu dùng và các chủ thể trung gian, trong đó mọi hoạt động đều được điều tiết bởi các tín hiệu của thị trường – đặc biệt là giá cả. Giá cả trên thị trường không phải do một cá nhân hay tổ chức nào áp đặt, mà được hình thành dựa trên sự tương tác giữa cung và cầu. Khi hàng hóa khan hiếm, giá tăng lên, người sản xuất sẽ mở rộng sản xuất. Khi hàng hóa dư thừa, giá giảm, người sản xuất sẽ thu hẹp sản xuất. Nhờ đó, thị trường tự điều chỉnh để đạt trạng thái cân bằng, không cần mệnh lệnh hành chính.

Ví dụ, khi nhu cầu về gạo xuất khẩu tăng cao, giá gạo trên thị trường cũng tăng theo. Lúc đó, nông dân sẽ đầu tư mở rộng diện tích trồng lúa để tăng sản lượng, đáp ứng nhu cầu. Ngược lại, nếu gạo ế ẩm, giá giảm, họ sẽ chuyển sang trồng cây khác có hiệu quả hơn. Đây chính là biểu hiện rõ nhất của cơ chế tự điều chỉnh trong cơ chế thị trường.

So với các cơ chế khác như cơ chế tự điều tiết hay cơ chế tự cân bằng (chỉ diễn tả hiện tượng đơn lẻ chứ không phản ánh toàn bộ hệ thống quan hệ kinh tế), cơ chế thị trường là khái niệm toàn diện hơn. Nó bao gồm toàn bộ các quan hệ kinh tế giữa người mua – người bán, giữa cung – cầu, giữa sản xuất – tiêu dùng, và được điều chỉnh một cách linh hoạt bởi các quy luật kinh tế cơ bản.

Nhờ cơ chế thị trường, các chủ thể kinh tế như doanh nghiệp và cá nhân chủ động, sáng tạo, tự do lựa chọn hoạt động sản xuất – kinh doanh phù hợp, từ đó tạo nên sức sống mạnh mẽ cho nền kinh tế. Tuy nhiên, cơ chế này cũng cần sự quản lý của Nhà nước để hạn chế những mặt tiêu cực như đầu cơ, ô nhiễm môi trường hay phân hóa giàu nghèo.

Tóm lại, cơ chế thị trường là hệ thống các quan hệ kinh tế vận hành và tự điều chỉnh thông qua các quy luật kinh tế khách quan, giúp nền kinh tế phát triển năng động, linh hoạt và hiệu quả. Vì vậy, đáp án đúng là C. Cơ chế thị trường.