Câu hỏi

Căn cứ vào tính chất và cơ chế vận hành, thị trường được chia thành:

A. Thị trường cạnh tranh hoàn hảo, thị trường cạnh tranh không hoàn hảo.

B. Thị trường tư liệu sản xuất, thị trường tư liệu tiêu dùng.

C. Thị trường trong nước, thị trường ngoài nước.

D. Thị trường ô tô, thị trường bảo hiểm, thị trường chứng khoán,…

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: A

Giải thích:

Khi nghiên cứu về thị trường, người ta có thể phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau như hàng hóa, không gian, hay mức độ cạnh tranh. Trong đó, căn cứ vào tính chất và cơ chế vận hành, thị trường được chia thành hai loại cơ bản là thị trường cạnh tranh hoàn hảo và thị trường cạnh tranh không hoàn hảo. Đây là cách phân loại quan trọng giúp hiểu rõ cách thị trường hoạt động trong thực tế.

1. Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
Thị trường cạnh tranh hoàn hảo là thị trường mà ở đó có rất nhiều người bán và rất nhiều người mua, nên không ai có đủ khả năng tác động để làm thay đổi giá cả chung của thị trường. Hàng hóa được bán ra là đồng nhất, nghĩa là các sản phẩm giống nhau về chất lượng, công dụng, hình thức… Người mua có thể dễ dàng so sánh và lựa chọn. Ngoài ra, thông tin thị trường minh bạch và đầy đủ, mọi người đều biết giá cả và chất lượng hàng hóa.
Ví dụ, thị trường nông sản (như gạo, ngô, cà phê) ở mức độ nào đó có thể xem là gần với thị trường cạnh tranh hoàn hảo, vì có nhiều người sản xuất nhỏ lẻ, sản phẩm tương đối giống nhau và người mua dễ dàng tìm hiểu giá cả.

2. Thị trường cạnh tranh không hoàn hảo
Ngược lại, thị trường cạnh tranh không hoàn hảo là nơi một hoặc một số ít người bán (hoặc người mua) có khả năng tác động, chi phối giá cả hoặc số lượng hàng hóa trên thị trường. Loại thị trường này phổ biến hơn trong đời sống hiện nay.
Thị trường cạnh tranh không hoàn hảo lại chia thành nhiều dạng nhỏ như:

• Thị trường độc quyền: Chỉ có một người bán duy nhất (ví dụ: công ty điện lực trong một khu vực).
• Thị trường độc quyền nhóm: Chỉ có một số ít doanh nghiệp lớn cùng chi phối thị trường (ví dụ: ngành viễn thông, hàng không).
• Thị trường cạnh tranh độc quyền: Có nhiều người bán nhưng mỗi người cung cấp sản phẩm có đặc điểm riêng (ví dụ: thị trường quần áo, nước giải khát, mỹ phẩm…).

Tóm lại, căn cứ vào tính chất và cơ chế vận hành, việc chia thị trường thành thị trường cạnh tranh hoàn hảo và thị trường cạnh tranh không hoàn hảo giúp chúng ta hiểu được mức độ tự do cạnh tranh, khả năng kiểm soát giá cả và vai trò của các chủ thể trong nền kinh tế. Ở thực tế, thị trường cạnh tranh hoàn hảo chỉ mang tính lý thuyết, còn hầu hết các thị trường hiện nay đều là cạnh tranh không hoàn hảo với nhiều mức độ khác nhau.