Câu hỏi

Cuối tháng Tám hằng năm, thị trường sản phẩm quần áo thời trang có sự thay đổi. Lượng tiêu thụ quần áo thời trang mùa hè của người dân bắt đầu giảm sút, các chủ cửa hàng thời trang trong thành phố chuyển dần sang nhập và bán hàng thời trang thu đông, vì mặt hàng này có lượng khách hàng tăng dần, giá cao, sản phẩm tiêu thụ nhanh. Trong trường hợp này, sự thay đổi chúng loại sản phẩm của những người kinh doanh mặt hàng quần áo thể hiện ưu điểm nào của cơ chế thị trường?

A. Tạo động lực sáng tạo cho người sản xuất kinh doanh.

B. Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hoá.

C. Tạo năng suất lao động cao hơn cho người sản xuất.

D. Phân hoá thu nhập giữa người sản xuất và người phân phối.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: B

Giải thích:

Cơ chế thị trường là cơ chế vận hành nền kinh tế dựa trên các quy luật khách quan như quy luật cung – cầu, quy luật giá trị và quy luật cạnh tranh. Một trong những ưu điểm nổi bật của cơ chế thị trường là khả năng tự điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa thông qua tín hiệu của giá cả và nhu cầu tiêu dùng. Nhờ đó, hàng hóa luôn được phân bổ, luân chuyển phù hợp với tình hình thực tế, giúp nền kinh tế vận hành linh hoạt và hiệu quả.

Trong tình huống trên, vào cuối tháng Tám – thời điểm chuyển mùa từ hè sang thu – nhu cầu của người tiêu dùng đối với quần áo mùa hè giảm, trong khi nhu cầu đối với quần áo thu đông bắt đầu tăng lên. Nhận thấy sự thay đổi này, các chủ cửa hàng thời trang đã nhanh chóng điều chỉnh hoạt động kinh doanh của mình, cụ thể là giảm nhập hàng hè và chuyển sang nhập, bày bán quần áo thu đông. Việc làm này thể hiện rất rõ chức năng điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa của cơ chế thị trường.

Khi giá cả và nhu cầu thị trường thay đổi, người sản xuất và kinh doanh phải nắm bắt kịp thời để điều chỉnh quy mô, cơ cấu và loại hình hàng hóa sao cho phù hợp. Nếu họ vẫn giữ nguyên lượng hàng hóa cũ (quần áo mùa hè) trong khi người tiêu dùng không còn mua nhiều, thì hàng sẽ ế ẩm, vốn bị ứ đọng và lợi nhuận giảm sút. Ngược lại, nếu linh hoạt chuyển sang kinh doanh hàng thu đông, họ vừa đáp ứng đúng nhu cầu của thị trường, vừa đảm bảo doanh thu và lợi nhuận ổn định.

Điều đó chứng minh rằng giá cả và nhu cầu tiêu dùng đóng vai trò như “tín hiệu điều tiết” nền kinh tế. Khi cầu tăng, giá tăng, người sản xuất mở rộng quy mô; khi cầu giảm, giá giảm, người sản xuất thu hẹp hoặc chuyển hướng. Nhờ đó, nguồn lực xã hội (vốn, lao động, nguyên liệu) được phân bổ hợp lý, tránh lãng phí, đảm bảo cân bằng cung – cầu giữa các ngành và các thời điểm khác nhau.

Chức năng điều tiết của cơ chế thị trường giúp nền kinh tế vận hành linh hoạt, tự thích nghi với biến động thực tế mà không cần quá nhiều mệnh lệnh hành chính từ Nhà nước. Đây chính là ưu điểm nổi bật của kinh tế thị trường, thể hiện tính năng động và hiệu quả của các chủ thể kinh tế trong việc nắm bắt và phản ứng kịp thời với tín hiệu giá cả.

Như vậy, hành vi của các chủ cửa hàng thời trang trong tình huống này đã thể hiện sự năng động, linh hoạt và khả năng thích ứng với biến động thị trường – một minh chứng sinh động cho ưu điểm “điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa” của cơ chế thị trường. Học sinh có thể hiểu rằng, trong nền kinh tế thị trường, ai biết lắng nghe và phản ứng đúng với “ngôn ngữ của giá cả” thì người đó sẽ có cơ hội thành công và phát triển bền vững.