Câu hỏi

Do sản phẩm bánh đậu xanh của gia đình anh N bán ra thị trường chậm, ít có lãi trong khi đó nhu cầu thị trường về bánh trung thu dịp rằm tháng 8 âm lịch tăng mạnh. Cơ sở sản xuất của gia đình anh N đã giảm số lượng sản xuất bánh đậu xanh sang sản xuất thêm mặt hàng bánh trung thu để bán với có lợi nhuận cao hơn. Gia đình anh N đã vận dụng tốt tác động chức năng nào dưới đây của giá cả thị trường?

A. Kích thích lực lượng sản xuất phát triển

B. Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa

C. Phân hóa giàu nghèo giữa những người sản xuất

D. Tạo ra năng suất, chất lượng sản phẩm cao hơn

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: B

Giải thích:

Trong nền kinh tế thị trường, giá cả thị trường có nhiều chức năng quan trọng, trong đó chức năng điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa là một trong những chức năng thể hiện rõ nhất vai trò tự điều chỉnh của cơ chế thị trường. Khi giá cả một loại hàng hóa thay đổi, nó sẽ gửi tín hiệu đến các chủ thể sản xuất – cho họ biết nên mở rộng, thu hẹp hay chuyển hướng hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình sao cho phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường.

Trong tình huống này, anh N nhận thấy sản phẩm bánh đậu xanh bán chậm, ít có lãi, trong khi đó nhu cầu của người tiêu dùng đối với bánh trung thu vào dịp rằm tháng Tám tăng mạnh. Nhận thấy sự chênh lệch cung – cầu và cơ hội lợi nhuận, anh đã quyết định giảm sản lượng bánh đậu xanh và tăng sản lượng bánh trung thu. Hành động đó cho thấy anh N đã vận dụng tốt chức năng điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa của giá cả thị trường.

Cụ thể, giá cả hàng hóa trên thị trường phản ánh mối quan hệ giữa cung và cầu. Khi cầu tăng lên, giá có xu hướng tăng; ngược lại, khi cung vượt cầu, giá sẽ giảm xuống. Trong trường hợp này, giá và sức mua đối với bánh trung thu tăng mạnh cho thấy thị trường đang “khát hàng”, còn bánh đậu xanh bán chậm cho thấy nguồn cung vượt quá cầu. Vì vậy, việc anh N chuyển đổi sản xuất sang mặt hàng được ưa chuộng hơn giúp cơ sở của anh bắt kịp nhu cầu thị trường, tăng lợi nhuận và tránh ứ đọng vốn.

Chức năng điều tiết sản xuất và lưu thông của giá cả thị trường có ý nghĩa rất lớn trong việc phân bổ lại nguồn lực xã hội. Nhờ vào tín hiệu giá cả, các doanh nghiệp, hộ sản xuất biết chuyển hướng đầu tư, thay đổi quy mô hoặc chủng loại sản phẩm, giúp nguồn lực (lao động, nguyên liệu, vốn) được sử dụng hiệu quả hơn, giảm lãng phí, đồng thời giúp cân bằng cung – cầu giữa các ngành, các vùng.

Nếu không có chức năng điều tiết này, nền kinh tế có thể rơi vào tình trạng thừa hàng hóa ở ngành này nhưng thiếu ở ngành khác, gây lãng phí nguồn lực và mất ổn định thị trường. Ngược lại, nhờ sự linh hoạt của giá cả, các chủ thể như anh N có thể chủ động thích ứng, điều chỉnh hướng sản xuất, từ đó vừa đảm bảo lợi ích kinh tế cho bản thân, vừa góp phần ổn định thị trường chung.

Qua tình huống này, học sinh có thể hiểu rằng giá cả thị trường không chỉ là mức giá để mua bán hàng hóa, mà còn là “tín hiệu thông minh” giúp người sản xuất và người tiêu dùng ra quyết định hợp lý. Việc anh N chuyển sang sản xuất bánh trung thu thể hiện khả năng nắm bắt và phản ứng linh hoạt với biến động giá cả thị trường, minh chứng rõ ràng cho chức năng điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa của giá cả thị trường.