Câu hỏi

Hành vi của chủ thể kinh tế nào sau đây vận dụng tốt cơ chế thị trường?

A. Tiệm thuốc T đẩy giá thuốc lên khi thấy trên thị trường thuốc khan hiếm.

B. Công ti H ngưng bán xăng dầu và tích trữ khi nghe tin giá xăng tăng lên.

C. Doanh nghiệp mở rộng vùng trồng nguyên liệu khi đơn hàng của các đối tác tăng cao.

D. Cửa hàng vậttưỵ tế B đã bán khẩu trang ỵ tế bán với giá cao khi nhu cẩu mua của người dân tăng cao.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: C

Giải thích:

Trong nền kinh tế thị trường, các chủ thể kinh tế (như doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân…) phải hoạt động theo tín hiệu của thị trường, tức là dựa vào sự thay đổi của cung – cầu, giá cả và nhu cầu tiêu dùng để ra quyết định sản xuất, kinh doanh phù hợp. Đây chính là biểu hiện của việc vận dụng tốt cơ chế thị trường, một cơ chế tự điều chỉnh theo các quy luật kinh tế khách quan, đặc biệt là quy luật cung – cầu, quy luật giá trị và quy luật cạnh tranh.

Trong tình huống này, doanh nghiệp mở rộng vùng trồng nguyên liệu khi đơn hàng của các đối tác tăng cao là hành vi phù hợp với quy luật cung – cầu. Khi cầu (nhu cầu của đối tác) tăng, để đáp ứng nhu cầu đó và tận dụng cơ hội thu lợi nhuận, doanh nghiệp tăng cung (sản lượng nguyên liệu) bằng cách mở rộng vùng trồng. Điều này giúp doanh nghiệp vừa tăng doanh thu, vừa duy trì mối quan hệ hợp tác lâu dài, đồng thời góp phần ổn định thị trường và phát triển kinh tế bền vững.

Hành động của doanh nghiệp cho thấy họ đã nắm bắt tín hiệu thị trường nhanh nhạy, điều chỉnh quy mô sản xuất hợp lý, phù hợp với nhu cầu thực tế. Đây là minh chứng rõ ràng cho sự vận hành linh hoạt và hiệu quả của cơ chế thị trường, khi các chủ thể tự chủ quyết định hoạt động của mình dựa trên lợi ích kinh tế và tình hình thị trường, chứ không cần đến sự can thiệp trực tiếp của Nhà nước.

Ngược lại, các phương án còn lại đều không vận dụng đúng cơ chế thị trường:

• A. Tiệm thuốc T đẩy giá thuốc lên khi thấy trên thị trường thuốc khan hiếm:
  → Hành vi này thể hiện sự lợi dụng tình thế, đầu cơ trục lợi, gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Đây là cạnh tranh không lành mạnh, đi ngược lại đạo đức kinh doanh và không phản ánh đúng bản chất của cơ chế thị trường.
• B. Công ti H ngưng bán xăng dầu và tích trữ khi nghe tin giá xăng tăng lên:
  → Đây là hành vi găm hàng, đầu cơ, làm méo mó quan hệ cung – cầu, gây mất ổn định thị trường. Hành vi này bị pháp luật nghiêm cấm, vì làm ảnh hưởng tiêu cực đến người tiêu dùng và nền kinh tế.
• D. Cửa hàng vật tư y tế B bán khẩu trang với giá cao khi nhu cầu tăng:
  → Đây là hành vi lợi dụng dịch bệnh, tăng giá bất hợp lý để trục lợi. Nó không phải là phản ứng đúng đắn trước tín hiệu thị trường, mà là hành vi phi đạo đức và trái quy định của pháp luật.

Ví dụ thực tế:
Khi thị trường xuất khẩu cà phê tăng nhu cầu, các doanh nghiệp Việt Nam thường mở rộng diện tích trồng, đầu tư công nghệ chế biến, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng yêu cầu đối tác quốc tế. Đây là cách vận dụng hiệu quả cơ chế thị trường nhằm tăng cung ứng, mở rộng thị phần và tối đa hóa lợi nhuận hợp pháp.

Kết luận:
Cơ chế thị trường khuyến khích các chủ thể chủ động nắm bắt thông tin, điều chỉnh sản xuất – kinh doanh theo tín hiệu cung – cầu và giá cả. Trong bốn phương án, chỉ phương án C thể hiện được sự thích ứng linh hoạt, hợp quy luật và mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp lẫn nền kinh tế.
→ Vì vậy, đáp án đúng là C. Doanh nghiệp mở rộng vùng trồng nguyên liệu khi đơn hàng của các đối tác tăng cao.