Câu hỏi

Một trong những quan hệ cơ bản của thị trường là quan hệ

A. cung – sản xuất.

B. cung – cạnh tranh.

C. cung – cầu.

D. cung – nhà nước

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: C

Giải thích:

Trong nền kinh tế hàng hóa, thị trường là nơi diễn ra hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa người sản xuất (người bán) và người tiêu dùng (người mua). Ở đó, mọi sự vận động về sản xuất, tiêu dùng, giá cả… đều được thể hiện thông qua các mối quan hệ kinh tế cơ bản. Một trong những quan hệ quan trọng và cơ bản nhất của thị trường chính là quan hệ cung – cầu.

Trước hết, “cung” là lượng hàng hóa, dịch vụ mà người sản xuất sẵn sàng bán ra thị trường ở những mức giá nhất định. Khi giá hàng hóa tăng, người bán thường muốn bán nhiều hơn để thu được lợi nhuận cao. Ngược lại, khi giá giảm, họ sẽ hạn chế sản xuất hoặc không muốn bán ra. Còn “cầu” là lượng hàng hóa, dịch vụ mà người tiêu dùng mong muốn và có khả năng mua ở các mức giá khác nhau. Khi giá hàng hóa tăng, cầu thường giảm vì người tiêu dùng sẽ tìm sản phẩm thay thế hoặc cắt giảm chi tiêu; còn khi giá giảm, cầu sẽ tăng vì nhiều người có thể mua hơn.

Như vậy, cung và cầu luôn có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại lẫn nhau. Chính mối quan hệ này quyết định giá cả và số lượng hàng hóa được trao đổi trên thị trường. Khi cung bằng cầu, thị trường đạt trạng thái cân bằng – đây là mức giá mà người mua và người bán đều chấp nhận. Khi cung lớn hơn cầu, hàng hóa dư thừa, giá sẽ giảm xuống để kích thích người mua. Ngược lại, khi cầu lớn hơn cung, hàng hóa khan hiếm, giá sẽ tăng lên, khuyến khích người sản xuất mở rộng sản xuất.

Ví dụ, trong mùa nắng nóng, nhu cầu mua điều hòa và quạt điện tăng cao (cầu tăng), trong khi lượng hàng có sẵn chưa đáp ứng đủ (cung ít), dẫn đến giá điều hòa tăng. Khi thấy giá cao và có lãi, các doanh nghiệp sẽ nhập thêm hàng, tăng sản xuất, từ đó cung tăng trở lại, giúp thị trường dần cân bằng. Đây chính là biểu hiện sinh động của mối quan hệ cung – cầu trong thực tế.

Quan hệ cung – cầu có vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế thị trường. Nó điều tiết hoạt động sản xuất và tiêu dùng, giúp nguồn lực xã hội được phân bổ hợp lý hơn. Người sản xuất căn cứ vào nhu cầu (cầu) của thị trường để quyết định sản xuất cái gì, bao nhiêu, bằng cách nào, còn người tiêu dùng thì dựa vào giá cả (do cung – cầu quyết định) để lựa chọn mua cái gì, mua bao nhiêu.

Tóm lại, quan hệ cung – cầu là mối quan hệ cơ bản nhất của thị trường, vì nó chi phối toàn bộ hoạt động mua bán, quyết định giá cả, sản lượng và hướng phát triển của nền kinh tế. Chính nhờ sự tác động qua lại giữa cung và cầu mà thị trường luôn vận động, điều chỉnh, và giữ được trạng thái cân bằng tự nhiên.

Đáp án đúng là: C. Cung – cầu.