Câu hỏi

Một trong những tác động tích cực của cơ chế thị trường là

A. tận diệt nguồn tài nguyên.

B. phân bổ mọi nguồn thu nhập.

C. kích thích sản xuất phát triển.

D. chi đều mọi nguồn lợi nhuận.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: C

Giải thích:

Trong nền kinh tế thị trường, mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh đều được vận hành dựa trên cung – cầu, giá cả và cạnh tranh. Các chủ thể kinh tế (cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức) đều có mục tiêu là tối đa hóa lợi nhuận, nên họ luôn phải tìm cách nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành, cải tiến kỹ thuật, và mở rộng quy mô sản xuất. Chính điều này tạo nên động lực mạnh mẽ kích thích sản xuất phát triển – đây là một trong những tác động tích cực quan trọng nhất của cơ chế thị trường.

Khi tham gia thị trường, doanh nghiệp nào làm ăn hiệu quả, nắm bắt được nhu cầu người tiêu dùng và tạo ra sản phẩm tốt sẽ thu được nhiều lợi nhuận. Ngược lại, doanh nghiệp kém năng lực, không đổi mới, không đáp ứng thị hiếu thị trường sẽ bị loại khỏi cuộc cạnh tranh. Chính sự “chọn lọc tự nhiên” này khiến các chủ thể kinh tế luôn phải chủ động sáng tạo, năng động và tìm cách nâng cao năng suất lao động. Nhờ vậy, nền kinh tế nói chung ngày càng phát triển, đa dạng hàng hóa, phong phú dịch vụ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu xã hội.

Cơ chế thị trường cũng thúc đẩy ứng dụng khoa học – công nghệ hiện đại vào sản xuất, giúp tiết kiệm nguyên liệu, giảm chi phí và tăng năng suất. Đồng thời, cạnh tranh lành mạnh còn làm cho người lao động phải nâng cao tay nghề, ý thức kỷ luật và tinh thần sáng tạo, từ đó tạo ra nhiều giá trị mới cho xã hội.

Ngược lại, các phương án còn lại không thể hiện mặt tích cực của cơ chế thị trường:

• A. Tận diệt nguồn tài nguyên: Đây là hậu quả tiêu cực khi doanh nghiệp chỉ quan tâm lợi nhuận mà không chú trọng bảo vệ môi trường. Việc khai thác tài nguyên quá mức sẽ gây mất cân bằng sinh thái và cản trở sự phát triển bền vững.
• B. Phân bổ mọi nguồn thu nhập: Trong cơ chế thị trường, thu nhập không được phân bổ đồng đều, mà phụ thuộc vào năng lực, vốn, và cơ hội của từng cá nhân, doanh nghiệp. Vì thế, đây không phải là tác động tích cực, mà là một hạn chế cần được Nhà nước điều chỉnh bằng chính sách xã hội.
• D. Chi đều mọi nguồn lợi nhuận: Điều này cũng không đúng, vì cơ chế thị trường dựa trên cạnh tranh và hiệu quả, ai giỏi hơn, sản xuất tốt hơn thì sẽ được hưởng nhiều lợi nhuận hơn.

Từ những phân tích trên, có thể thấy rằng chỉ có phương án C – Kích thích sản xuất phát triển – mới phản ánh đúng bản chất tích cực của cơ chế thị trường. Nó giúp nền kinh tế vận hành năng động, khuyến khích sáng tạo, tăng trưởng nhanh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

Tuy nhiên, để cơ chế thị trường phát huy tối đa tác dụng, Nhà nước cần định hướng, kiểm soát và ban hành chính sách hợp lý nhằm hạn chế các tác động tiêu cực như ô nhiễm môi trường, chênh lệch giàu nghèo hay đầu cơ trục lợi.

Tóm lại, cơ chế thị trường có tác động tích cực là kích thích sản xuất phát triển, vì nó tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy sáng tạo và nâng cao năng suất – từ đó góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.