Câu hỏi

Một trong những vai trò của chủ thể kinh tế nhà nước là

A. thúc đẩy lạm phát gia tăng.

B. tăng tỷ lệ thất nghiệp cơ học.

C. giảm tỷ lệ trẻ mù chữ.

D. quản lý vĩ mô nền kinh tế.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: D

Trong nền kinh tế, nhà nước là một chủ thể kinh tế đặc biệt, có vai trò định hướng, điều tiết và bảo đảm sự phát triển ổn định của toàn bộ hệ thống kinh tế – xã hội. Khác với doanh nghiệp hay cá nhân, nhà nước không chỉ tham gia vào hoạt động sản xuất – kinh doanh mà còn giữ vai trò quản lý vĩ mô, tức là điều hành, kiểm soát và định hướng chung cho nền kinh tế quốc dân.

Quản lý vĩ mô nền kinh tế có nghĩa là nhà nước sử dụng các công cụ, chính sách và pháp luật để định hướng hoạt động của các chủ thể khác trong nền kinh tế như doanh nghiệp, hộ gia đình, hợp tác xã, nhà đầu tư nước ngoài,… nhằm đảm bảo nền kinh tế phát triển ổn định, cân đối và bền vững. Đây là vai trò quan trọng nhất và đặc trưng nhất của chủ thể kinh tế nhà nước.

Cụ thể, vai trò quản lý vĩ mô của nhà nước thể hiện ở những điểm sau:

1. Ban hành pháp luật và chính sách kinh tế:
Nhà nước xây dựng hệ thống luật lệ, quy định, chính sách về thuế, tiền tệ, đầu tư, xuất nhập khẩu, bảo vệ môi trường… để hướng dẫn, điều chỉnh hoạt động của các tổ chức, cá nhân trong nền kinh tế. Nhờ đó, các hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra trong khuôn khổ, trật tự và minh bạch.

2. Điều tiết nền kinh tế:
Khi nền kinh tế có dấu hiệu bất ổn (ví dụ: lạm phát cao, thất nghiệp tăng, suy thoái kinh tế), nhà nước sử dụng các biện pháp như thay đổi lãi suất, điều chỉnh thuế, chi tiêu công, hoặc ban hành chính sách hỗ trợ sản xuất – tiêu dùng nhằm ổn định giá cả, tăng trưởng kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội.

3. Định hướng phát triển:
Nhà nước lập kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, đầu tư vào những lĩnh vực quan trọng, vùng khó khăn hoặc lĩnh vực mà khu vực tư nhân không thể hoặc không muốn đầu tư (như quốc phòng, giáo dục, y tế, cơ sở hạ tầng…). Qua đó, nhà nước định hướng toàn bộ nền kinh tế đi theo con đường phát triển phù hợp với lợi ích chung của đất nước.

Trong khi đó, các lựa chọn khác không phản ánh đúng vai trò của nhà nước trong kinh tế:

• A. Thúc đẩy lạm phát gia tăng là điều tiêu cực, nhà nước luôn tìm cách kiểm soát chứ không “thúc đẩy” lạm phát.
• B. Tăng tỷ lệ thất nghiệp cơ học cũng là hậu quả không mong muốn, nhà nước phải giảm thất nghiệp, tạo việc làm cho người dân.
• C. Giảm tỷ lệ trẻ mù chữ là vai trò thuộc lĩnh vực xã hội và giáo dục, không phải trực tiếp trong chức năng kinh tế.

Kết luận: Đáp án đúng là D, vì đây là vai trò cốt lõi, thể hiện chức năng định hướng, điều tiết và đảm bảo sự ổn định, phát triển bền vững của nền kinh tế quốc gia.