Câu hỏi

Ngân sách nhà nước do cơ quan nào quyết định để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước?

A. Chính phủ.

B. Chủ tịch nước.

C. cơ quan địa phương.

D. cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: D

Giải thích:

Để hiểu rõ điều này, học sinh cần nắm được bản chất của ngân sách nhà nước (NSNN) và quy trình lập, phê duyệt ngân sách. Theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015, NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.

Như vậy, ngân sách nhà nước không phải là công việc riêng của Chính phủ hay bất kỳ cá nhân nào, mà là vấn đề lớn của quốc gia, liên quan đến việc phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính chung của đất nước. Chính vì thế, việc quyết định ngân sách phải được thực hiện bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tức là những cơ quan đại diện cho nhân dân, có quyền lực lập pháp, hành pháp, hoặc ở cấp địa phương là cơ quan dân cử tương ứng.

Cụ thể:

• Ở cấp trung ương, Quốc hội là cơ quan nhà nước có thẩm quyền cao nhất, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân cả nước. Quốc hội quyết định dự toán ngân sách nhà nước, phân bổ ngân sách trung ương và phê chuẩn quyết toán ngân sách hàng năm.
• Ở cấp địa phương, Hội đồng nhân dân là cơ quan nhà nước có thẩm quyền tương tự, có quyền quyết định dự toán và phê chuẩn quyết toán ngân sách của địa phương mình.
• Chính phủ và Ủy ban nhân dân chỉ là cơ quan tổ chức thực hiện ngân sách, tức là họ có trách nhiệm thu, chi, điều hành ngân sách theo đúng dự toán đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, chứ không có quyền tự quyết định.

Điều này thể hiện nguyên tắc phân quyền, kiểm soát và giám sát quyền lực tài chính của Nhà nước, đảm bảo rằng mọi đồng tiền trong ngân sách đều được sử dụng minh bạch, đúng mục đích và vì lợi ích chung của nhân dân.

Các phương án khác đều không chính xác hoặc chỉ phản ánh một phần nhỏ của quy trình quản lý ngân sách:

• Phương án A (Chính phủ): sai, vì Chính phủ chỉ có quyền trình dự toán và tổ chức thực hiện ngân sách, không có quyền quyết định cuối cùng.
• Phương án B (Chủ tịch nước): không có chức năng lập hay phê duyệt ngân sách.
• Phương án C (Cơ quan địa phương): chỉ đúng trong phạm vi ngân sách địa phương, chứ không phải toàn bộ ngân sách nhà nước.

Tóm lại, ngân sách nhà nước là công cụ tài chính quan trọng của quốc gia, được quyết định bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền (như Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp) để đảm bảo việc phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính quốc gia diễn ra hợp pháp, minh bạch và phục vụ đúng chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Vì vậy, đáp án đúng là D.