Câu hỏi

Nhận định nào dưới đây không nói về nhược điểm của cơ chế thị trường.

A. Có thể gây ra tình trạng Nhà nước bị thất thu thuế.

B. Là công cụ quản lý vĩ mô nền kinh tế.

C. Tiềm ẩn rủi ro làm cho nền kinh tế mất cân đối.

D. Có thể gây ra tình trạng người sản xuất bị thua lỗ.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: B

Giải thích:

Trong nền kinh tế thị trường, cơ chế thị trường là phương thức tự điều tiết hoạt động kinh tế thông qua quan hệ cung – cầu, giá cả và cạnh tranh. Nó giúp các chủ thể kinh tế (doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức) tự quyết định sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng theo tín hiệu của thị trường. Tuy nhiên, cơ chế này không phải là công cụ để Nhà nước quản lý vĩ mô nền kinh tế, vì bản chất của nó là tự điều tiết, phi trung gian, chứ không do Nhà nước trực tiếp điều hành.

Quản lý vĩ mô nền kinh tế là chức năng của Nhà nước, thông qua các chính sách kinh tế – xã hội, tài chính, tiền tệ, thuế, đầu tư công, và pháp luật nhằm định hướng, điều tiết, và kiểm soát các hoạt động của nền kinh tế để đảm bảo phát triển ổn định và bền vững. Trong khi đó, cơ chế thị trường chỉ là công cụ vận hành vi mô, giúp phân bổ nguồn lực một cách tự nhiên giữa các chủ thể kinh tế thông qua giá cả và lợi nhuận.

Vì vậy, nhận định “Cơ chế thị trường là công cụ quản lý vĩ mô nền kinh tế” là sai, bởi vì:

• Cơ chế thị trường không thể thay thế vai trò của Nhà nước. Nếu chỉ để thị trường tự điều tiết, nền kinh tế dễ rơi vào mất cân đối, khủng hoảng hoặc phân hóa giàu nghèo sâu sắc.
• Nhà nước mới là chủ thể quản lý vĩ mô, sử dụng các chính sách để định hướng thị trường vận hành theo mục tiêu phát triển chung của quốc gia, như tăng trưởng bền vững, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường.

Trong khi đó, các phương án còn lại đều là những nhược điểm có thật của cơ chế thị trường, thể hiện rõ mặt tiêu cực nếu không có sự điều tiết hợp lý của Nhà nước:

• A. Có thể gây ra tình trạng Nhà nước bị thất thu thuế: Khi hoạt động kinh tế diễn ra tự do, có thể xảy ra tình trạng trốn thuế, gian lận thương mại, làm Nhà nước khó kiểm soát nguồn thu ngân sách.
• C. Tiềm ẩn rủi ro làm cho nền kinh tế mất cân đối: Cơ chế thị trường không thể tự bảo đảm cân bằng tổng thể; có lúc hàng hóa thừa, lúc khan hiếm, dẫn đến khủng hoảng kinh tế.
• D. Có thể gây ra tình trạng người sản xuất bị thua lỗ: Khi cung vượt cầu hoặc giá cả biến động mạnh, người sản xuất dễ rơi vào cảnh thua lỗ, phá sản.

Như vậy, chỉ phương án B là không nói về nhược điểm của cơ chế thị trường, vì đây thực chất là chức năng của Nhà nước, không phải đặc điểm hay mặt tiêu cực của thị trường.

Tóm lại, cơ chế thị trường là công cụ giúp nền kinh tế vận hành năng động và hiệu quả, nhưng chính Nhà nước mới là chủ thể thực hiện quản lý vĩ mô để định hướng, điều tiết, và khắc phục những hạn chế của cơ chế này, bảo đảm cho nền kinh tế phát triển ổn định và công bằng.