Câu hỏi

Nhận thấy mặt hàng mỹ nghệ do gia đình mình sản xuất có mẫu mã đẹp, chất lượng đảm bảo tuy nhiên do dây chuyền sản xuất thủ công, dựa chủ yếu vào tay nghề của người lao động nên chi phí nhân công cao nên sức cạnh tranh thấp, hàng làm ra không bán được, anh M đã bàn với bố là ông B đầu tư máy móc để áp dụng công nghệ vào sản xuất. Tuy nhiên ông B kịch liệt phản đối cho rằng việc chuyển sang sản xuất bằng máy sẽ làm mất đi giá trị thẩm mỹ của sản phẩm. Trong trường hợp này ông B hiểu chưa đúng chức năng nào dưới đây của giá cả thị trường?

A. Điều tiết lưu thông.

B. Điều tiết sản xuất

C. Phân hóa giầu nghèo

D. Kích thích lực lượng sản xuất

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: B

Giải thích:

Trong nền kinh tế thị trường, giá cả hàng hóa không chỉ là con số phản ánh giá trị của sản phẩm mà còn đóng vai trò như “tín hiệu định hướng” cho hoạt động sản xuất. Khi giá cả biến động, nó gửi thông điệp cho người sản xuất biết nên sản xuất mặt hàng nào, theo quy mô nào, bằng cách nào và ở đâu để mang lại hiệu quả cao nhất. Chức năng này gọi là chức năng điều tiết sản xuất của giá cả thị trường.

Trong tình huống trên, gia đình ông B sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, sản phẩm có mẫu mã đẹp, chất lượng tốt, nhưng do sản xuất thủ công, chi phí nhân công cao, nên giá bán cao, sức cạnh tranh thấp, hàng bán ra chậm. Đây chính là tín hiệu từ thị trường cho thấy mô hình sản xuất hiện tại không còn phù hợp với nhu cầu thực tế, vì người tiêu dùng đang ưu tiên những sản phẩm có giá cả hợp lý, mẫu mã đẹp và chất lượng ổn định.

Anh M — người con trai — đã hiểu đúng tín hiệu của giá cả thị trường. Anh đề xuất đầu tư máy móc, áp dụng công nghệ hiện đại để tăng năng suất, giảm chi phí, hạ giá thành, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Đây chính là hướng điều chỉnh hợp lý theo chức năng điều tiết sản xuất của giá cả. Tuy nhiên, ông B lại phản đối vì sợ mất đi giá trị thẩm mỹ của sản phẩm, nghĩa là ông chưa hiểu đúng vai trò điều tiết của giá cả trong nền kinh tế thị trường.

Giá cả trong trường hợp này đã phát tín hiệu cảnh báo cho ông B rằng mô hình sản xuất cũ đang khiến cơ sở làm ăn thua lỗ, hàng khó tiêu thụ. Nếu ông vẫn cố chấp giữ nguyên cách làm thủ công, cơ sở của ông sẽ khó tồn tại, vì không thích ứng được với biến động của cung – cầu và thị hiếu người tiêu dùng. Trái lại, nếu ông biết vận dụng chức năng điều tiết của giá cả, ông sẽ chuyển hướng phương thức sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật để vừa giữ nét truyền thống trong thiết kế, vừa tăng hiệu quả kinh tế.

Qua đó, học sinh có thể rút ra rằng:
Trong cơ chế thị trường, giá cả có tác dụng điều chỉnh hành vi của người sản xuất. Khi giá tăng, hàng bán chạy, lợi nhuận cao, thị trường đang “khuyến khích” mở rộng sản xuất; ngược lại, khi giá giảm, hàng ế, đó là “tín hiệu” yêu cầu người sản xuất phải thay đổi cách làm hoặc chuyển hướng đầu tư. Nếu không kịp thời điều chỉnh, người sản xuất sẽ dễ bị đào thải khỏi thị trường.

Như vậy, ông B trong tình huống này chưa hiểu đúng chức năng điều tiết sản xuất của giá cả thị trường, vì ông không chịu thay đổi mô hình sản xuất để thích ứng với nhu cầu và biến động của thị trường, khiến sản phẩm tuy đẹp nhưng không đạt hiệu quả kinh tế, làm mất cơ hội cạnh tranh và phát triển lâu dài.