Câu hỏi

Phát biểu nào sau đây không đúng về cơ chế thị trường?

A. Cơ chế thị trường luôn luôn mang tính chất năng động, tích cực trong kinh tế thị trường.

B. Cơ chế thị trường kìm hãm doanh nghiệp cải tiến kĩ thuật, hợp lí hoá sản xuất, đổi mới khoa học công nghệ ứng dụng.

C. Cơ chế thị trường kích thích mọi doanh nghiệp phải linh hoạt để cung cấp sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ có chất lượng.

D. Cơ chế thị trường kích thích tối đa hoạt động của các chủ thể kinh tế hướng đến mục tiêu tối đa hoá lợi nhuận, tối đa hoá chi phí.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: B

Giải thích:

Phát biểu này không đúng, bởi vì cơ chế thị trường không hề kìm hãm, mà ngược lại, chính là động lực mạnh mẽ thúc đẩy các doanh nghiệp phải liên tục đổi mới, cải tiến kỹ thuật và nâng cao năng suất để có thể tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh gay gắt.

Trong cơ chế thị trường, mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh đều chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế khách quan như quy luật cung – cầu, quy luật giá trị và quy luật cạnh tranh. Các doanh nghiệp luôn phải tự chủ trong quyết định sản xuất – kinh doanh, phải tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động của mình. Ai sản xuất ra hàng hóa chất lượng cao, giá hợp lý, dịch vụ tốt sẽ được người tiêu dùng lựa chọn; ngược lại, doanh nghiệp chậm đổi mới, sản phẩm kém chất lượng sẽ bị loại khỏi thị trường.

Chính vì vậy, cơ chế thị trường tạo ra áp lực cạnh tranh tích cực, buộc doanh nghiệp phải:

• Ứng dụng khoa học – kỹ thuật tiên tiến để giảm chi phí, tăng năng suất.
• Cải tiến công nghệ và quy trình sản xuất nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm.
• Đổi mới mẫu mã, dịch vụ và phương thức quản lý để đáp ứng tốt hơn nhu cầu khách hàng.
• Nâng cao năng lực cạnh tranh để đứng vững trong thị trường đầy biến động.

Ví dụ, trong lĩnh vực điện thoại di động, nhờ cơ chế thị trường, các hãng như Samsung, Apple hay Xiaomi luôn không ngừng đổi mới công nghệ, cải tiến sản phẩm để thu hút người tiêu dùng. Nếu doanh nghiệp nào không chịu thay đổi, lập tức sẽ bị thị trường đào thải. Điều đó cho thấy cơ chế thị trường là động lực, không phải rào cản cho đổi mới và sáng tạo.

Các phương án còn lại đều đúng:

• A đúng vì cơ chế thị trường mang tính năng động, phản ứng nhanh với biến động cung – cầu.
• C đúng vì cơ chế thị trường buộc doanh nghiệp phải linh hoạt, chú trọng chất lượng để thu hút khách hàng.
• D đúng vì cơ chế thị trường khuyến khích tối đa các hoạt động kinh tế nhằm đạt lợi nhuận cao nhất (chứ không phải chi phí cao nhất – “tối đa hoá chi phí” ở đây là lỗi diễn đạt, nhưng ý là hướng đến hiệu quả tối đa).

Tóm lại, phát biểu “Cơ chế thị trường kìm hãm doanh nghiệp cải tiến kĩ thuật, hợp lí hoá sản xuất, đổi mới khoa học công nghệ ứng dụng” là sai, vì cơ chế thị trường không kìm hãm mà thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển, sáng tạo và tiến bộ kỹ thuật trong mọi lĩnh vực của nền kinh tế. Do đó, đáp án đúng là B.