Câu hỏi

Trong nền kinh tế hàng hóa, nội dung nào dưới đây không thể hiện mặt tích cực cơ chế thị trường?

A. Giành ưu thế về khoa học và công nghệ.

B. Tìm kiếm cơ hội đầu tư thuận lợi

C. Hủy hoại tài nguyên môi trường.

D. Giành thị trường có lợi để bán hàng.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: C

Giải thích:

Trong nền kinh tế hàng hóa vận hành theo cơ chế thị trường, các hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng đều được điều tiết chủ yếu bởi quy luật cung – cầu, quy luật cạnh tranh và quy luật giá trị. Cơ chế thị trường có nhiều mặt tích cực, giúp thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội, song nếu thiếu sự kiểm soát của Nhà nước, nó cũng có thể dẫn đến những hậu quả tiêu cực, trong đó có sự hủy hoại tài nguyên và môi trường.

Trước hết, ta cần hiểu rõ mặt tích cực của cơ chế thị trường. Vì mục tiêu lợi nhuận, các doanh nghiệp, cá nhân sẽ luôn năng động, sáng tạo, tìm cách cải tiến kỹ thuật, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm để chiếm ưu thế trong cạnh tranh. Nhờ đó, nền kinh tế trở nên linh hoạt, phát triển nhanh chóng, nhiều việc làm được tạo ra, đời sống người dân được cải thiện.

Các lựa chọn A, B và D đều thể hiện mặt tích cực của cơ chế thị trường:

• A. Giành ưu thế về khoa học và công nghệ: Cạnh tranh buộc doanh nghiệp phải đầu tư đổi mới công nghệ, tạo ra sản phẩm chất lượng cao, giá thành thấp hơn, góp phần thúc đẩy sự tiến bộ khoa học – kỹ thuật.
• B. Tìm kiếm cơ hội đầu tư thuận lợi: Đây là động lực quan trọng giúp nền kinh tế năng động, vì các nhà đầu tư luôn tìm cách sử dụng hiệu quả các nguồn lực để tạo ra lợi nhuận.
• D. Giành thị trường có lợi để bán hàng: Cạnh tranh về thị trường tiêu thụ khiến các doanh nghiệp phải không ngừng hoàn thiện sản phẩm, mở rộng quy mô, nâng cao dịch vụ chăm sóc khách hàng.

Ngược lại, C. Hủy hoại tài nguyên môi trường là một biểu hiện tiêu cực của cơ chế thị trường, không phải là mặt tích cực. Khi chạy theo lợi nhuận trước mắt, một số doanh nghiệp có thể khai thác cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, xả thải độc hại ra môi trường, hoặc phá rừng, hủy hoại đất đai, nguồn nước mà không quan tâm đến hậu quả lâu dài. Hành vi này làm cho môi trường sinh thái bị ô nhiễm, biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, đe dọa sự phát triển bền vững của xã hội.

Vì vậy, mặc dù cơ chế thị trường có thể giúp nền kinh tế phát triển nhanh, nhưng nếu không có sự quản lý của Nhà nước, nó sẽ dễ dẫn đến mất cân bằng giữa tăng trưởng và bảo vệ môi trường. Chính phủ cần ban hành luật bảo vệ môi trường, quy định xử phạt nghiêm hành vi xả thải bừa bãi, và khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng sản xuất xanh, tiết kiệm năng lượng, thân thiện với thiên nhiên.

Tóm lại, “hủy hoại tài nguyên môi trường” không phải là mặt tích cực mà là hệ quả tiêu cực của cơ chế thị trường, cần được kiểm soát và khắc phục. Do đó, đáp án đúng là C.