Câu hỏi

Trong nền kinh tế nước ta, chủ thể nhà nước có vai trò quản lý toàn bộ nền kinh tế quốc dân thông qua việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực nào dưới đây?

A. Giáo dục.

B. Kinh tế.

C. Văn hóa.

D. Xã hội.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: B

Giải thích:

Trong nền kinh tế, Nhà nước là một chủ thể đặc biệt – khác với người sản xuất, người tiêu dùng hay chủ thể trung gian. Nếu những chủ thể kia trực tiếp tham gia vào hoạt động sản xuất, trao đổi, tiêu dùng hàng hóa thì Nhà nước giữ vai trò quản lý và điều tiết toàn bộ nền kinh tế quốc dân, đảm bảo cho nền kinh tế vận hành ổn định, hiệu quả và đúng định hướng. Vì vậy, đáp án đúng là B. Kinh tế.

Cụ thể, Nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước về kinh tế, nghĩa là sử dụng quyền lực và công cụ quản lý để điều hành, định hướng các hoạt động kinh tế của xã hội. Chức năng này thể hiện qua nhiều hoạt động cụ thể:

• Xây dựng và ban hành luật pháp, chính sách kinh tế: Nhà nước đề ra luật doanh nghiệp, luật đầu tư, chính sách thuế, chính sách tiền tệ, chính sách thương mại… để điều chỉnh hành vi của các chủ thể trong nền kinh tế, đảm bảo mọi hoạt động đều hợp pháp, minh bạch và công bằng.
• Quy hoạch và định hướng phát triển kinh tế: Nhà nước xác định các ngành nghề, vùng kinh tế trọng điểm, đề ra mục tiêu phát triển bền vững trong từng giai đoạn, từ đó giúp nền kinh tế phát triển cân đối, tránh tự phát.
• Điều tiết vĩ mô nền kinh tế: Thông qua ngân sách nhà nước, chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, Nhà nước kiểm soát lạm phát, thất nghiệp, tăng trưởng, giữ cho nền kinh tế ổn định.
• Tổ chức bộ máy và giám sát hoạt động kinh tế: Nhà nước thành lập các cơ quan quản lý, thanh tra, kiểm tra để giám sát hoạt động của doanh nghiệp, ngăn ngừa độc quyền, gian lận, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và lợi ích quốc gia.

Nhờ có vai trò quản lý kinh tế của Nhà nước, các hoạt động sản xuất, lưu thông, tiêu dùng trong xã hội được điều hòa, phối hợp nhịp nhàng, hướng tới mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Nếu không có sự quản lý của Nhà nước, nền kinh tế dễ rơi vào tình trạng hỗn loạn, mất cân đối, hoặc chịu ảnh hưởng tiêu cực của thị trường tự do.

Cần lưu ý rằng, tuy Nhà nước còn quản lý nhiều lĩnh vực khác như giáo dục, văn hóa, xã hội, nhưng trong câu hỏi này, lĩnh vực thể hiện chức năng quản lý toàn bộ nền kinh tế quốc dân chính là lĩnh vực kinh tế – vì đây là nền tảng vật chất của đời sống xã hội và là lĩnh vực quan trọng nhất để Nhà nước điều hành sự phát triển đất nước.

Kết luận:
Trong nền kinh tế nước ta, Nhà nước giữ vai trò chủ thể quản lý toàn bộ nền kinh tế quốc dân thông qua việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về kinh tế, bảo đảm cho nền kinh tế hoạt động ổn định, hiệu quả và đúng định hướng xã hội chủ nghĩa.