Câu hỏi

Việc phân chia thị trường thành thị trường tư liệu sản xuất – thị trường tư liệu tiêu dùng dựa trên cơ sờ nào?

A. Phạm vi các quan hệ mua bán, trao đồi.

B. Vai trò của các đối tượng mua bán, trao đồi.

C. Đối tượng mua bán, trao đổi.

D. Tính chất của các mối quan hệ mua bán, trao đổi.

Hướng dẫn giải chi tiết

Đáp án: B

Giải thích:

Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa và dịch vụ diễn ra rất đa dạng, phong phú. Để thuận tiện cho việc nghiên cứu, quản lý và điều tiết, người ta thường phân chia thị trường theo nhiều tiêu chí khác nhau, như phạm vi hoạt động, đối tượng giao dịch, hay vai trò của các chủ thể tham gia. Trong đó, khi phân chia thị trường thành thị trường tư liệu sản xuất và thị trường tư liệu tiêu dùng, người ta dựa vào vai trò của các đối tượng mua bán, trao đổi.

Trước hết, cần hiểu tư liệu sản xuất và tư liệu tiêu dùng là hai loại hàng hóa khác nhau. Tư liệu sản xuất là những hàng hóa được sử dụng để sản xuất ra hàng hóa khác, như máy móc, nguyên vật liệu, thiết bị, công cụ lao động… Ví dụ: máy cày dùng trong nông nghiệp, sắt thép dùng trong xây dựng, hoặc bông vải dùng trong ngành may mặc. Những hàng hóa này không được tiêu dùng trực tiếp, mà phục vụ cho quá trình sản xuất. Còn tư liệu tiêu dùng là những hàng hóa được dùng trực tiếp để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, tiêu dùng của con người, như quần áo, thực phẩm, đồ điện tử, xe máy, mỹ phẩm…

Dựa trên vai trò khác nhau của hai loại hàng hóa đó, thị trường cũng được chia thành hai loại:

Thị trường tư liệu sản xuất: nơi diễn ra việc mua bán, trao đổi các yếu tố đầu vào của sản xuất, giữa các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, nhà đầu tư…. Ví dụ: một công ty cơ khí mua thép để sản xuất máy móc, hay một nông trại mua phân bón, giống cây để trồng trọt.
Thị trường tư liệu tiêu dùng: nơi diễn ra hoạt động mua bán hàng hóa phục vụ nhu cầu đời sống hàng ngày của người dân. Đây là nơi mà người tiêu dùng cá nhân hoặc hộ gia đình tham gia chủ yếu.
Như vậy, điểm khác biệt giữa hai loại thị trường này không nằm ở phạm vi hay đối tượng hàng hóa, mà nằm ở vai trò của các đối tượng mua bán. Trong thị trường tư liệu sản xuất, hàng hóa có vai trò là phương tiện để tạo ra sản phẩm khác, còn trong thị trường tư liệu tiêu dùng, hàng hóa có vai trò đáp ứng trực tiếp nhu cầu con người. Chính vì vậy, việc phân chia thị trường này được dựa trên cơ sở “vai trò của các đối tượng mua bán, trao đổi”.

Sự phân chia này giúp các nhà kinh tế, nhà quản lý hiểu rõ hơn về cơ cấu của nền kinh tế, từ đó đưa ra chính sách phù hợp. Ví dụ, khi Nhà nước muốn kích thích sản xuất, có thể tập trung hỗ trợ thị trường tư liệu sản xuất; còn khi muốn tăng tiêu dùng, có thể điều chỉnh chính sách thu nhập hoặc giá cả ở thị trường tư liệu tiêu dùng.

Đáp án đúng là: B. Vai trò của các đối tượng mua bán, trao đổi.